فهرست مطالب
روی برد اصلی بسیاری از پکیج‌های آنالوگ و نیمه‌دیجیتال بوتان چند پایه‌ی کوچک دوتایی هست که با یک «جامپر» (پل اتصال) به هم وصل می‌شوند یا باز می‌مانند. همین چند جامپر تعیین می‌کنند برد با گاز شهری کار کند یا مایع، جریان آب را با فلوسوئیچ بفهمد یا فلومتر، و دمای آبگرم از پتانسیومتر بیاید یا روی عدد ثابت بماند.
برای تعمیرکار برد، جامپرها اهمیت دوچندان دارند. برد سالمی که با جامپرهای اشتباه روی دستگاه بسته شود، رفتاری شبیه برد خراب نشان می‌دهد. در این راهنما وظیفه‌ی هر جامپر را در مدل‌های ونزیا، اپتیما، روما، پرلا و بنسره پرو آورده‌ایم.
شماره‌گذاری جامپرها از کدام طرف است؟
رایج‌ترین اشتباه همین‌جاست. در ونزیا، اپتیما و پرلا جامپرها از چپ به راست شماره‌گذاری شده‌اند. ولی در روما شماره‌گذاری از راست به چپ است. کسی که با عادت ونزیا سراغ برد روما برود، جامپر شماره‌ی ۱ را با ۶ اشتباه می‌گیرد.
کالدا ونزیا و اپتیما
جامپر | وظیفه |
|---|---|
۱ | — |
۲ | حذف تایمرهای مدار گرمایش |
۳ | تبدیل سوخت از گاز شهری به مایع |
۴ | تثبیت آبگرم مصرفی: پتانسیومتر آبگرم از مدار خارج میشود و دما روی ۶۰ درجه ثابت می‌ماند |
روما
جامپر | وظیفه |
|---|---|
۱ | تنظیم حداقل فشار گاز در مدار گرمایش (تنظیم الکتریکی شیر گاز) |
۱ و ۲ با هم | تنظیم حداکثر فشار گاز در مدار گرمایش (تنظیم الکتریکی شیر گاز) |
۲ | حذف تایمرهای مدار گرمایش |
۳ | تبدیل سوخت از گاز شهری به مایع |
۴ | تثبیت آبگرم مصرفی؛ پتانسیومتر از مدار خارج و دما روی ۶۰ درجه |
۵ | — |
۶ | تبدیل از فلوسوئیچ به فلومتر با برداشتن جامپر |
پرلا
جامپر | وظیفه |
|---|---|
۱ | تبدیل از فلومتر به فلوسوئیچ با گذاشتن جامپر |
۲ | تک‌منظوره کردن دستگاه (فقط گرمایش) |
۳ | تنظیم حداقل فشار گاز در مدار گرمایش (تنظیم الکتریکی شیر گاز) |
۳ و ۴ با هم | تنظیم حداکثر فشار گاز در مدار گرمایش |
۴ | حذف تایمرهای مدار گرمایش |
۵ | تثبیت آبگرم مصرفی |
۶ | تبدیل سوخت از گاز شهری به مایع |
بنسره پرو
جامپر | وظیفه |
|---|---|
۱ | تبدیل از فلوسوئیچ به فلومتر با برداشتن جامپر |
در بنسره پرو بقیه‌ی تنظیم‌ها از منوی پارامترها انجام میشود. راهنمای آن را در مقاله‌ی منوی پارامترهای پکیج بوتان آورده‌ایم.
هر جامپر دقیقاً چه چیزی را عوض میکند؟
فلوسوئیچ یا فلومتر: فلوسوئیچ فقط «باز» یا «بسته» است. شناور مغناطیسی آن با جریان بیش از حدود ۲ لیتر در دقیقه بالا می‌رود و کنتاکت را وصل میکند. فلومتر پالس می‌دهد و برد از روی تعداد پالس، مقدار جریان را می‌فهمد. اگر جامپر با نوع حسگر دستگاه نخواند، برد درخواست آبگرم را نمی‌فهمد و دستگاه در مصرفی اصلاً روشن نمیشود. در جدول سازنده برای روما و بنسره پرو هم آمده که با برداشتن این جامپر، دستگاه در مصرفی کار نمی‌کند. یعنی برداشتن آن فقط وقتی درست است که روی دستگاه واقعاً فلومتر نصب شده باشد.
تبدیل سوخت: این جامپر فقط به برد می‌گوید منحنی جریان مدولاتور و احتراق آهسته را برای کدام گاز تنظیم کند. تبدیل واقعی بدون عوض کردن نازلها و تنظیم دوبارهی فشار گاز کامل نمیشود. جامپر گاز مایع روی دستگاهی که با گاز شهری کار میکند، یکی از علت‌های پنهان روشن نشدن مشعل یا شعله‌ی ناپایدار است.
حذف تایمرهای گرمایش: برد بعد از خاموش شدن مشعل در گرمایش، مدتی صبر میکند تا دوباره روشن شود و از روشن و خاموش شدن پی‌درپی جلوگیری کند. این جامپر آن انتظار را حذف میکند. برای آزمایش و راه‌اندازی مفید است ولی در کار روزمره دستگاه را بیشتر روشن و خاموش میکند.
تثبیت آبگرم: پتانسیومتر آبگرم را از مدار خارج میکند و دمای آبگرم را روی ۶۰ درجه ثابت نگه می‌دارد. اگر مشتری می‌گوید «دسته‌ی آبگرم هیچ کاری نمی‌کند»، پیش از تعویض پتانسیومتر همین جامپر را ببینید.
تنظیم الکتریکی حداقل و حداکثر گاز: در روما و پرلا، این جامپرها برد را در حالت تنظیم فشار گاز مدار گرمایش قرار می‌دهند. این کار فقط با فشارسنج وصل‌شده به شیر گاز معنی دارد. بعد از تنظیم، جامپر را به حالت عادی برگردانید.
تک‌منظوره (پرلا): وقتی دستگاه فقط برای گرمایش استفاده میشود، این جامپر بخش آبگرم را کنار می‌گذارد.
هنگام تعویض یا تعمیر برد
برد بازسازی‌شده یا برد نو، جامپرهای دستگاه قبلی را با خودش ندارد. قبل از نصب، وضعیت جامپرهای برد قدیمی را یادداشت کنید و همان را روی برد جدید پیاده کنید. اگر بعد از تعویض برد یکی از این نشانه‌ها را دیدید، اول جامپرها را چک کنید:
- آبگرم کار نمی‌کند ولی گرمایش سالم است: ناهماهنگی جامپر فلوسوئیچ و فلومتر.
- مشعل به‌سختی روشن میشود یا شعله ناپایدار است: جامپر نوع سوخت با گاز واقعی نمی‌خواند.
- دمای آبگرم با دسته تغییر نمی‌کند: جامپر تثبیت آبگرم گذاشته شده است.
- دستگاه در گرمایش مدام روشن و خاموش میشود: جامپر حذف تایمر جا مانده است.
- پرلا اصلاً آبگرم نمی‌دهد: جامپر تک‌منظوره.
این چک‌لیست ساده جلوی بسیاری از برگشت‌های بی‌دلیل برد به کارگاه را می‌گیرد. اگر برد با جامپرهای درست هم رفتار غیرعادی داشت، ایراد را باید در سطح قطعه دنبال کرد. معنی چراغ‌های خطای همین خانواده را در راهنمای چراغ‌های پکیج بوتان ونزیا ببینید.
پرسش و پاسخ
جواب کوتاه سؤال‌های رایج درباره‌ی همین مقاله.
بعد از تعویض برد پکیج، آبگرم کار نمی‌کند ولی گرمایش سالم است. علت چیست؟
اول جامپر فلوسوئیچ و فلومتر را چک کنید. اگر جامپر با نوع حسگر جریان دستگاه نخواند، برد درخواست آبگرم را نمی‌فهمد. برد نو جامپرهای برد قبلی را ندارد؛ پیش از نصب وضعیت جامپرهای برد قدیمی را یادداشت و همان را پیاده کنید.
شماره‌گذاری جامپرها از کدام طرف است؟
در ونزیا، اپتیما و پرلا از چپ به راست، ولی در روما از راست به چپ. این رایج‌ترین اشتباه هنگام کار با برد روماست.
دمای آبگرم با چرخاندن دسته تغییر نمی‌کند؛ پتانسیومتر خراب است؟
نه لزوماً. پیش از تعویض پتانسیومتر، جامپر تثبیت آبگرم را ببینید؛ این جامپر پتانسیومتر را از مدار خارج میکند و دما را روی ۶۰ درجه ثابت نگه می‌دارد.
با گذاشتن جامپر گاز مایع، تبدیل سوخت کامل میشود؟
نه. جامپر فقط منحنی مدولاتور و احتراق آهسته را تنظیم میکند. تبدیل واقعی بدون عوض کردن نازلها و تنظیم دوبارهی فشار گاز کامل نمیشود.
این مقاله برایتان مفید بود؟
با یک لمس امتیاز بدهید؛ کمک میکند محتوا بهتر شود.
پرسش خوانندگان
سؤالی درباره‌ی این مقاله دارید؟ بپرسید؛ کارشناس رنجبر الکترونیک جواب می‌دهد و پرسش و پاسخ همین‌جا منتشر میشود.
منابع
- جدول عیب‌یابی و پارامترهای پکیج‌های بوتان — خدمات پس از فروش بوتان (سرویس منوال سازنده — جدول جامپرهای خدمات بوتان)
- بررسی فنی کارگاه رنجبر الکترونیک (تجربه و بررسی فنی کارگاه)
