فهرست مطالب
یکی از گیج‌کننده‌ترین ایرادهای پکیج این است که جرقه زده میشود، شعله هم واقعاً روشن میشود، ولی بعد از چند ثانیه خاموش میشود و دستگاه خطای «عدم شعله» میدهد. در این حالت گاز و جرقه سالماند. ایراد در جایی است که دیده نمی‌شود: جریان یونیزاسیون، یعنی همان راهی که برد با آن می‌فهمد شعله روشن است.
این مقاله اصول حس شعله، روش اندازه‌گیری این جریان با میکروآمپرمتر و فهرست علت‌هایی را که آن را ضعیف می‌کنند، برای سرویس‌کار و تعمیرکار برد توضیح میدهد.
برد چطور شعله را «می‌بیند»؟
شعلهی گاز پر از یون است و برای همین کمی رسانای جریان است. برد یک ولتاژ متناوب به الکترود حسگر میدهد که داخل شعله قرار دارد. سطح فلزی مشعل که بسیار بزرگ‌تر از نوک الکترود است، به زمین وصل است. چون سطح دو طرف شعله این‌قدر متفاوت است، جریان در یک جهت راحت‌تر از جهت دیگر عبور می‌کند و شعله مثل یک دیود عمل می‌کند. نتیجه، یک جریان DC بسیار کوچک در حد میکروآمپر است. برد فقط وقتی شعله را «تأیید» می‌کند که همین جریان DC را ببیند.
سه نتیجه‌ی مهم از همین اصل:
- بدون ارت، شعله‌ای حس نمی‌شود. مسیر برگشت جریان از بدنهی مشعل و اتصال زمین است. ارت ضعیف یعنی جریان ضعیف.
- جای فاز و نول مهم است. خیلی از بردها حس شعله را نسبت به نول می‌سنجند. سازنده‌ی بوتان برای CV424 اتصال صحیح فاز و نول را توصیه کرده است.
- شعلهی روشن تضمین جریان کافی نیست. اگر نوک الکترود در جای درستی از شعله نباشد یا شعله از مشعل جدا شده باشد، جریان ضعیف است.
در CV424 و ونزیا یک الکترود هم کار جرقه‌زنی را انجام میدهد و هم کار حس شعله را. ترانس جرقه در CV424 روی خود برد است.
نشانه‌ها و کد خطای «عدم شعله» در مدل‌های بوتان
مدل | کد یا چراغ عدم شعله |
|---|---|
CV424S و CV424i | E1 پس از ۳ بار جرقه، قفل دائم |
ونزیا، اپتیما و آلتا | قرمز ثابت |
روما | A01 پس از ۲ بار جرقه |
پرلا | E01 پس از ۲ بار جرقه |
بنسره پرو | AL10 |
نوا بنسره | ۱ |
BN324i | قرمز ثابت پس از ۲ یا ۳ بار جرقه |
حالت برعکس هم وجود دارد: برد پیش از باز کردن شیر گاز شعله حس کند. روما این را با A11 نشان میدهد، پرلا با E11 و بنسره پرو با AL11 یا AL50. در BN324i، قرمز ثابت پس از ۳ ثانیه یعنی اتصالی حسگر. علت این حالت معمولاً رطوبت یا دوده روی کلاهک و سیم الکترود است که مسیر نشتی به زمین می‌سازد. شیر گازی که کامل بسته نمی‌شود، یا ایراد مدار حس شعله روی برد هم میتواند علت باشد.
روش اندازه‌گیری با میکروآمپرمتر
روشی که سازنده‌ی بوتان در راهنمای فنی CV424 پیشنهاد کرده ساده است: یک میکروآمپرمتر DC را سری بین برد و سیم الکترود جرقه‌زن و حسگر قرار دهید. یک خازن ۰٫۲۲ میکروفاراد ۴۰۰ ولت هم موازی دو پراب دستگاه اندازه‌گیری ببندید. این خازن مؤلفه‌ی متناوب را دور می‌زند تا عدد دستگاه فقط جریان DC شعله را نشان دهد.
قدم‌ها:
- دوشاخه را بکشید، سیم الکترود را از برد جدا کنید و میکروآمپرمتر را سری ببندید. خازن را موازی پراب‌ها قرار دهید.
- دستگاه را در حالت تابستانی روشن کنید و شیر آبگرم را باز کنید تا مشعل روشن شود.
- عدد را پس از پایدار شدن شعله بخوانید. یک بار با حداکثر توان و یک بار با حداقل توان بخوانید.
- جریان در حداقل توان معمولاً کمتر است. اگر شعله فقط در توان کم خاموش میشود، علت را همین‌جا پیدا کرده‌اید.
چه عددی خوب است؟ حداقل جریانی که برد برای تأیید شعله لازم دارد، به طراحی همان برد بستگی دارد و برای همه‌ی دستگاه‌ها یکی نیست. در بیشتر پکیج‌های دیواری این جریان در حد چند میکروآمپر است. مهم‌تر از عدد مطلق، دو چیز است: پایداری عدد (عددی که مدام بالا و پایین می‌رود، یعنی شعله یا الکترود ناپایدار است) و مقایسه با یک دستگاه سالم هم‌مدل.
چه چیزهایی جریان یونیزاسیون را کم می‌کند؟
به ترتیب تکرار در کار عملی:
- فاصله و جای الکترود. فاصله‌ی نوک الکترود تا سطح مشعل در CV424 باید بین ۳ تا ۳٫۵ میلی‌متر و در ونزیا ۳ تا ۴ میلی‌متر باشد. الکترودی که با باز و بسته کردن محفظه کج شده، اولین مظنون است.
- اکسید و دوده روی نوک الکترود. با سنباده‌ی بسیار نرم تمیز شود. اگر سرامیک ترک دارد، الکترود باید عوض شود، چون ترک مسیر نشتی جریان می‌سازد.
- اتصال زمین. ارت پریز، سیم ارت داخل دستگاه و اتصال بدنهی مشعل به شاسی را بررسی کنید.
- جای فاز و نول. دوشاخه را برعکس کنید یا سیم‌کشی پریز را اصلاح کنید و دوباره بسنجید.
- فشار گاز حداقل. اگر فشار حداقل از عدد جدول کمتر تنظیم شده باشد، شعله در توان کم از مشعل جدا میشود و الکترود در فضای خالی می‌ماند. در CV424S با گاز شهری حداقل فشار چندراهه ۱٫۸ میلی‌بار است.
- سیم و کلاهک الکترود. روکش ترک‌خورده، کلاهک خیس یا سیمی که کنار بدنهی داغ ذوب شده، جریان را به زمین نشت میدهد.
- مشعل و نازل کثیف. شعلهی زرد و ناقص یون کمتری دارد.
- برد. اگر همه‌ی موارد بالا درست است و جریان کافی به نظر می‌رسد ولی برد شعله را تأیید نمی‌کند، مدار حس شعلهی برد باید در سطح قطعه بررسی شود.
یک مسیر سه‌شاخه برای «عدم شعله»
هر وقت با خطای عدم شعله روبه‌رو شدید، اول تعیین کنید در کدام شاخه هستید:
- جرقه نمی‌زند: سیم و فاصله‌ی الکترود، ترانس جرقه، خروجی برد.
- جرقه می‌زند ولی شعله تشکیل نمی‌شود: شیر گاز ورودی، هوای داخل لوله، فشار گاز، سیم‌پیچ‌های شیر گاز، نازل‌ها.
- شعله تشکیل میشود و بعد از چند ثانیه خاموش میشود: جریان یونیزاسیون. همین مقاله.
این تفکیک ساده جلوی تعویض‌های بی‌مورد شیر گاز و برد را می‌گیرد. برای مسیر کامل عیب‌یابی خطای عدم شعله در CV424، صفحه‌ی ارور E1 پکیج بوتان را ببینید.
پرسش و پاسخ
جواب کوتاه سؤال‌های رایج درباره‌ی همین مقاله.
چرا شعلهی پکیج روشن میشود و بعد از چند ثانیه خاموش میشود؟
وقتی جرقه و گاز سالماند و شعله واقعاً تشکیل میشود ولی دستگاه خطای عدم شعله میدهد، معمولاً برد شعله را حس نکرده است؛ یعنی جریان یونیزاسیون کافی به برد نمیرسد.
جریان یونیزاسیون را چطور اندازه بگیریم؟
طبق راهنمای فنی بوتان برای CV424، یک میکروآمپرمتر DC را سری بین برد و سیم الکترود ببندید و یک خازن ۰٫۲۲ میکروفاراد ۴۰۰ ولت موازی دو پراب بگذارید. عدد را یک بار در حداکثر و یک بار در حداقل توان بخوانید. همه‌ی اتصال‌ها را با برق قطع انجام دهید؛ ولتاژ جرقه بسیار بالاست.
چه چیزهایی جریان یونیزاسیون را ضعیف می‌کند؟
به ترتیب تکرار: فاصله و جای الکترود (در CV424 بین ۳ تا ۳٫۵ میلی‌متر)، اکسید و دوده روی نوک الکترود، اتصال زمین ضعیف، جای اشتباه فاز و نول، فشار گاز حداقل پایین، سیم و کلاهک خراب الکترود، مشعل و نازل کثیف، و در آخر مدار حس شعلهی خود برد.
آیا بدون ارت پکیج میتواند شعله را حس کند؟
نه. مسیر برگشت جریان از بدنهی مشعل و اتصال زمین است؛ ارت ضعیف یعنی جریان ضعیف و خطای عدم شعلهی بیدلیل.
این مقاله برایتان مفید بود؟
با یک لمس امتیاز بدهید؛ کمک می‌کند محتوا بهتر شود.
پرسش خوانندگان
سؤالی درباره‌ی این مقاله دارید؟ بپرسید؛ کارشناس رنجبر الکترونیک جواب میدهد و پرسش و پاسخ همین‌جا منتشر میشود.
منابع
- راهنمای فنی شوفاژ دیواری CV424 — گروه صنعتی بوتان، مدیریت خدمات مشتریان (ویرایش ۲، ۱۳۹۵) (سرویس منوال سازنده — راهنمای فنی CV424 ص ۱۱ و ۴۸؛ راهنمای فنی ونزیا ص ۹)
- راهنمای فنی شوفاژ ونزیا — گروه صنعتی بوتان، واحد مهندسی خدمات (ویرایش ۴، ۱۳۹۳) (سرویس منوال سازنده — راهنمای فنی CV424 ص ۱۱ و ۴۸؛ راهنمای فنی ونزیا ص ۹)
- جدول عیب‌یابی و پارامترهای پکیج‌های بوتان — خدمات پس از فروش بوتان (سرویس منوال سازنده — راهنمای فنی CV424 ص ۱۱ و ۴۸؛ راهنمای فنی ونزیا ص ۹)
- بررسی فنی کارگاه رنجبر الکترونیک (تجربه و بررسی فنی کارگاه)